Dla przypomnienia: Istotne postanowienia uchwały antysmogowej dla Małopolski.
Podstawa prawna:
Uchwała Nr XXXII/452/17 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 23 styczna 2017r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa małopolskiego ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw
1. Ograniczenie powstawania nowych źródeł emisji zanieczyszczeń
Od 1 lipca 2017 roku w Małopolsce nie można eksploatować nowego kotła na węgiel lub drewno lub kominka na drewno o parametrach emisji gorszych niż wyznaczone w unijnych rozporządzeniach w sprawie ekoprojektu:
• Osoby, które budują nowy dom, przeprowadzają remont z wymianą kotła lub kominka albo wymieniają kocioł lub kominek na nowy, będą zobowiązane zainstalować nowoczesne urządzenie spełniające wymagania ekoprojektu.
• Dla mieszkańców, którzy już obecnie korzystają z ekologicznego ogrzewania – sieci ciepłowniczych, gazu, oleju, ogrzewania elektrycznego lub pomp ciepła – uchwała nie wprowadzi żadnych nowych obowiązków lub ograniczeń. Gdyby chcieli jednak zrezygnować z obecnego ogrzewania na rzecz węgla lub drewna, będą zobowiązani od razu zainstalować nowoczesny kocioł spełniający wymagania ekoprojektu określone w unijnych rozporządzeniach.
2. Wyznaczenie okresów przejściowych dla obecnie użytkowanych kotłów na węgiel i drewno
• Do końca 2022 roku konieczna jest wymiana kotłów na węgiel lub drewno, które nie spełniają żadnych norm emisyjnych. Mieszkańcy mają zatem ponad dwa lat na wymianę tych kotłów.
• Do końca 2026 roku trzeba wymienić kotły, które spełniają chociaż podstawowe wymagania emisyjne, czyli posiadają klasę 3 lub klasę 4 według normy PN-EN 303-5:2012. Czas na wymianę jest więc dłuższy niż żywotność tych kotłów, która w praktyce oceniana jest zazwyczaj na 8-10 lat.
• Kotły spełniające wymagania klasy 5 według normy PN-EN 303-5:2012, które były eksploatowane przed 1 lipca 2017 roku, mogą być użytkowane do końca swojej żywotności.
3. Dofinansowanie wymiany źródła ciepła
• Obecnie istnieje możliwość uzyskania dofinansowania/ulgi do wymiany kotłów:
- ze środków gminnych (wniosek należy złożyć w Urzędzie Gminy w Bolesławiu),
- ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego (ankieta deklarująca chęć udział w projekcie jest dostępna w Urzędzie Gminy w Bolesławiu, w ramach projektu zostanie przeprowadzona także bezpłatna ocena energetyczna budynku),
- z ramach rządowego programu „Czyste Powietrze” (wniosek należy złożyć w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska w Krakowie),
- w ramach tzw. ulgi termomodernizacyjnej (wykaz materiałów podlegających odliczeniu zawiera Rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z 21 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wykazu rodzaju materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych, rozliczenia dokonuje się we właściwym urzędzie skarbowym).
4. Wprowadzenie wymagań dla jakości stosowanych paliw, aby wyeliminować odpady węglowe i mokre drewno
• Od 1 lipca 2017 roku w całej Małopolsce obowiązuje zakaz stosowania mułów i flotów węglowych. Te frakcje to właściwie odpady węglowe – drobny pył węglowy o ziarnach do 3 mm, który zawiera duże ilości wilgoci, popiołu i innych zanieczyszczeń decydujących o dużej emisji przy jego spalaniu.
• Wprowadzony został także zakaz spalania drewna i biomasy o wilgotności powyżej 20%. Oznacza to, że drewno przed spaleniem powinno być suszone co najmniej przez dwa sezony. Suche drewno charakteryzuje się znacznie wyższą kalorycznością i niższą emisją zanieczyszczeń niż drzewo „niesezonowane”.
• UWAGA: Wraz z zakupem paliwa sprzedający powinien wystawić klientowi fakturę lub rachunek (ewentualnie paragon) potwierdzający zakup a także przekazać dokument potwierdzający parametry sprzedawanego paliwa tzw. świadectwo jakości paliw stałych, którego wzór reguluje Rozporządzenie Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie wzoru świadectwa jakości paliw stałych. Prosimy o przechowywanie ww. dokumentów, które mogą okazać się niezbędne podczas kontroli.
5. Wprowadzenie obowiązku wymiany lub doposażenia kominków w urządzenia redukujące emisję
• Od 1 lipca 2017 roku nowo instalowane kominki (również tzw. ogrzewacze pomieszczeń, piece kaflowe czy popularne „kozy”) muszą spełniać wymagania ekoprojektu. Dotyczy to również sytuacji instalowania kominka w istniejących budynkach np. w ramach wymiany na nowy.
• Od 2023 roku dopuszczone będzie używanie tylko kominków spełniających wymagania ekoprojektu lub kominków, których sprawność cieplna wynosi co najmniej 80%. Dane dotyczące sprawności cieplnej powinna zawierać dokumentacja techniczna lub instrukcja kominka.
• Kominki, które nie spełniają wymagań w zakresie ekoprojektu lub sprawności cieplnej na poziomie co najmniej 80%, od 2023 roku muszą zostać wymienione lub wyposażone w urządzenie redukujące emisję pyłu do poziomu zgodnego z wymaganiami ekoprojektu.
6. Kontrola przestrzegania wprowadzanych ograniczeń
• Uchwała dotyczy stosowania paliw i instalacji grzewczych, nie ogranicza handlu kotłami, kominkami czy węglem lub drewnem, gdyż sejmik województwa nie ma kompetencji do wprowadzania przepisów w tym zakresie. Odpowiednie uregulowania powinny powstać na poziomie krajowym.
• Kontrola przestrzegania wymagań uchwały jest prowadzona przez uprawnione służby (straż miejską i gminną, upoważnionych pracowników gmin, policję) na podstawie udostępnianych przez użytkowników dokumentów – np. dokumentacji technicznej, instrukcji użytkowania, wyników badań, certyfikatów, które potwierdzają spełnienie wymaganych poziomów sprawności i emisji. Jeśli użytkownik nie posiada takich dokumentów, będzie domniemanie, że instalacja nie spełnia wymagań uchwały. W przypadku naruszenia przepisów uchwały, mieszkaniec może być ukarany mandatem do 500 zł lub grzywną do 5 000 zł.
• Na stronie internetowej https://powietrze.malopolska.pl/ekointerwencja/ zamieszczono formularz umożliwiający mieszkańcom zgłaszanie interwencji w zakresie ochrony środowiska (system monitorowania obejmuje przypadki spalania odpadów, eksploatacji kotłów i kominków niespełniających wymagań uchwały antysmogowej oraz sprzedaży węgla złej jakości). Za pomocą strony można zgłosić naruszenie przepisów. Zgłoszenie zostanie automatycznie skierowane mailowo do właściwego organu kontroli.
